Nhà Thầu Xây Dựng Chung Cư Cần Lưu Ý Gì Khi Lắp Đặt Máy Phát Điện?
Máy phát điện cho chung cư là một trong những hạng mục quan trọng trong hệ thống điện dự phòng của các dự án nhà ở cao tầng. Khi xảy ra mất điện lưới, máy phát điện phải đảm bảo cấp điện cho các phụ tải thiết yếu như hệ thống PCCC, bơm chữa cháy, bơm nước, thang máy, chiếu sáng sự cố, quạt tăng áp – hút khói và các thiết bị kỹ thuật khác.
Đối với nhà thầu xây dựng chung cư, việc lựa chọn và lắp đặt máy phát điện không chỉ đơn giản là chọn một tổ máy có công suất lớn. Hệ thống cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế để đảm bảo đủ công suất, khởi động được các tải quan trọng, vận hành ổn định, an toàn và thuận tiện cho công tác bảo trì sau này.
Vậy nhà thầu cần lưu ý những gì khi lắp đặt máy phát điện cho chung cư?
1. Xác định đúng phụ tải cần cấp điện dự phòng
Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất khi lựa chọn máy phát điện cho chung cư.
Không phải toàn bộ phụ tải của tòa nhà đều nhất thiết phải sử dụng máy phát điện dự phòng. Nhà thầu cần phối hợp với đơn vị thiết kế điện để phân loại phụ tải và xác định những thiết bị bắt buộc phải được cấp điện khi mất điện lưới.
Thông thường, hệ thống máy phát điện của chung cư có thể phải cấp điện cho:
- Hệ thống bơm chữa cháy.
- Hệ thống PCCC.
- Bơm nước sinh hoạt.
- Bơm tăng áp.
- Thang máy phục vụ công tác cứu hộ và vận hành cần thiết.
- Quạt tăng áp cầu thang.
- Quạt hút khói.
- Hệ thống chiếu sáng sự cố.
- Hệ thống báo cháy và các thiết bị an toàn.
- Hệ thống camera, an ninh và kiểm soát ra vào.
- Một số phụ tải kỹ thuật thiết yếu khác.
Từ danh sách phụ tải, nhà thầu mới có cơ sở để tính toán công suất máy phát điện chung cư.
Việc lựa chọn máy theo diện tích hoặc số căn hộ một cách máy móc có thể dẫn tới tình trạng máy quá nhỏ, không đủ tải hoặc ngược lại gây lãng phí đầu tư.
2. Không chỉ tính tổng công suất mà phải tính đến dòng khởi động
Một sai lầm khá phổ biến khi lựa chọn máy phát điện là chỉ cộng công suất của các thiết bị rồi chọn máy phát có công suất tương ứng.
Trên thực tế, nhiều thiết bị trong chung cư sử dụng động cơ điện có dòng khởi động rất lớn, đặc biệt là:
- Bơm chữa cháy.
- Bơm cấp nước.
- Bơm tăng áp.
- Quạt hút khói.
- Quạt tăng áp.
- Một số hệ thống HVAC.
- Thang máy.
Khi các thiết bị này khởi động, công suất tức thời có thể tăng cao hơn đáng kể so với công suất vận hành bình thường.
Do đó, khi tính chọn máy phát điện cho chung cư, cần xem xét:
Công suất tải + dòng khởi động + thứ tự đóng tải + hệ số công suất + khả năng đáp ứng của động cơ máy phát.
Đặc biệt, cần xác định thiết bị nào khởi động đầu tiên và thiết bị nào được đóng tải sau đó thông qua hệ thống ATS hoặc hệ thống điều khiển.
3. Xác định công suất máy phát điện phù hợp
Công suất máy phát điện được tính theo kVA và thường được lựa chọn dựa trên tổng phụ tải dự phòng thực tế.
Ví dụ, một chung cư có các phụ tải dự phòng:
- Bơm PCCC.
- Bơm nước.
- Quạt hút khói.
- Quạt tăng áp.
- Thang máy.
- Chiếu sáng sự cố.
- Các hệ thống kỹ thuật khác.
Sau khi tính toán tổng tải và xét đến dòng khởi động, nhà thầu có thể lựa chọn các mức máy như:
250kVA – 300kVA – 350kVA – 400kVA – 500kVA – 625kVA – 750kVA hoặc lớn hơn.
Tuy nhiên, đây chỉ là các mức công suất tham khảo. Không nên lựa chọn máy phát điện chỉ dựa vào số tầng hoặc số căn hộ.
Một chung cư 10 tầng có thể có nhu cầu điện dự phòng hoàn toàn khác một chung cư 20 hoặc 30 tầng, tùy thuộc vào thiết kế PCCC, số lượng thang máy, hệ thống bơm, HVAC và các phụ tải kỹ thuật.
Công thức tham khảo
Có thể quy đổi sơ bộ giữa kW và kVA theo hệ số công suất:
kVA = kW / cosφ
Trong đó cosφ thường được xét theo đặc tính của hệ thống tải.
Tuy nhiên, đối với dự án chung cư, việc tính toán cần được thực hiện trên bảng phụ tải thực tế của công trình, thay vì áp dụng một hệ số cố định cho mọi dự án.
4. Đặc biệt lưu ý tải bơm chữa cháy
Đối với chung cư, hệ thống bơm chữa cháy là một trong những phụ tải đặc biệt quan trọng.
Nhà thầu cần kiểm tra:
- Công suất motor bơm.
- Dòng định mức.
- Dòng khởi động.
- Phương pháp khởi động.
- Số lượng bơm.
- Khả năng chạy đồng thời.
- Yêu cầu cấp điện của hệ thống PCCC.
- Khả năng đáp ứng của máy phát điện.
Nếu máy phát điện không đủ khả năng đáp ứng khi bơm PCCC khởi động, điện áp có thể bị sụt mạnh, ảnh hưởng đến các thiết bị khác trong hệ thống.
Vì vậy, công suất máy phát điện cho chung cư có PCCC cần được tính toán dựa trên cả chế độ vận hành bình thường và tình huống khởi động tải lớn.
5. Thiết kế phòng máy phát điện ngay từ đầu
Một trong những vấn đề nhà thầu cần quan tâm là vị trí và thiết kế phòng máy phát điện chung cư.
Không nên chờ đến khi công trình gần hoàn thiện mới tìm vị trí đặt máy.
Ngay từ giai đoạn thiết kế, cần xác định:
- Vị trí phòng máy.
- Kích thước phòng.
- Kích thước tổ máy.
- Khoảng không gian bảo trì.
- Đường vận chuyển máy vào phòng.
- Vị trí tủ ATS.
- Vị trí tủ điện.
- Hệ thống thông gió.
- Hệ thống cấp gió.
- Hệ thống thoát khí nóng.
- Hệ thống xả khói.
- Hệ thống tiêu âm.
- Bệ máy và giảm chấn.
- Hệ thống nhiên liệu.
- Khả năng tiếp cận khi sửa chữa.
Việc thiết kế phòng máy không phù hợp có thể gây rất nhiều khó khăn khi đưa máy vào lắp đặt.
6. Tính toán đường vận chuyển và phương án đưa máy vào vị trí
Máy phát điện công nghiệp có trọng lượng lớn, đặc biệt với các tổ máy công suất từ 300kVA trở lên.
Nhà thầu cần tính toán trước:
Máy được đưa vào công trình bằng đường nào?
Có thể phải sử dụng:
- Cẩu máy.
- Xe nâng.
- Pallet hoặc thiết bị vận chuyển chuyên dụng.
- Cửa kỹ thuật.
- Thang hàng có tải trọng phù hợp.
- Phương án tháo lắp một số cấu kiện nếu cần thiết.
Nếu phòng máy nằm trong tầng hầm hoặc vị trí khó tiếp cận, phương án vận chuyển cần được thống nhất trước khi đặt máy.
Đây là một trong những vấn đề rất dễ phát sinh chi phí nếu nhà thầu không tính toán từ đầu.
7. Thiết kế hệ thống thông gió và giải nhiệt phòng máy
Động cơ diesel khi hoạt động tạo ra lượng nhiệt rất lớn.
Nếu phòng máy không được thông gió phù hợp, nhiệt độ trong phòng có thể tăng cao, ảnh hưởng đến:
- Khả năng làm mát động cơ.
- Hiệu suất máy.
- Tuổi thọ thiết bị.
- Khả năng vận hành liên tục.
- Độ ổn định của hệ thống.
Phòng máy cần có phương án:
- Cấp gió tươi.
- Thoát khí nóng từ két nước.
- Thoát khí thải động cơ.
- Lưu thông không khí hợp lý.
Đối với phòng máy kín hoặc phòng máy nằm trong tầng hầm, yêu cầu này càng cần được tính toán kỹ.
8. Thiết kế hệ thống xả khói và tiêu âm
Máy phát điện diesel tạo ra khí thải và tiếng ồn trong quá trình vận hành.
Với chung cư, đây là vấn đề cần đặc biệt quan tâm vì phòng máy thường nằm gần khu vực sinh hoạt của cư dân.
Nhà thầu cần phối hợp với đơn vị cung cấp máy để thiết kế:
- Ống xả.
- Bộ giảm thanh.
- Khớp nối mềm.
- Vật liệu bảo ôn.
- Phương án dẫn khí thải ra ngoài.
- Giải pháp giảm rung.
- Giải pháp tiêu âm phòng máy.
Không nên chỉ lựa chọn máy theo giá mà bỏ qua phương án xử lý tiếng ồn và khí thải.
Một hệ thống máy phát điện tốt phải đảm bảo vận hành ổn định nhưng hạn chế ảnh hưởng đến cư dân xung quanh.
9. Tính toán bệ máy và chống rung
Động cơ diesel khi hoạt động tạo ra rung động.
Do đó, máy phát điện cần được lắp đặt trên bệ có kết cấu phù hợp và sử dụng giải pháp giảm chấn thích hợp.
Nhà thầu cần kiểm tra:
- Khối lượng tổ máy.
- Kích thước máy.
- Tải trọng tác động lên sàn.
- Kích thước bệ máy.
- Cao độ phòng máy.
- Vị trí giảm chấn.
- Khoảng cách tới tường và các thiết bị khác.
Đặc biệt với chung cư cao tầng, vấn đề truyền rung và tiếng ồn cần được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế.
10. Lựa chọn ATS và phương án chuyển nguồn
Máy phát điện không hoạt động độc lập mà phải kết hợp với tủ ATS – Automatic Transfer Switch để tự động chuyển nguồn khi điện lưới mất.
Nguyên lý cơ bản:
Điện lưới mất → ATS phát hiện mất điện → gửi tín hiệu khởi động máy phát → máy đạt điện áp/tần số ổn định → ATS chuyển tải sang máy phát.
Khi điện lưới trở lại:
ATS chuyển tải về điện lưới → máy phát chạy làm mát → máy tự động dừng.
Nhà thầu cần xác định:
- Dòng định mức ATS.
- Số cực.
- Điện áp hệ thống.
- Phương án chuyển nguồn.
- Tải ưu tiên.
- Tín hiệu điều khiển.
- Khả năng phối hợp với máy phát.
Việc lựa chọn ATS không phù hợp có thể khiến toàn bộ hệ thống điện dự phòng hoạt động không ổn định.
11. Phân chia tải và thứ tự đóng tải
Đối với chung cư có nhiều phụ tải lớn, không nhất thiết phải đóng toàn bộ tải cùng lúc.
Có thể thiết kế trình tự đóng tải nhằm giảm áp lực lên máy phát.
Ví dụ:
Bước 1: Máy phát khởi động và ổn định.
Bước 2: Cấp nguồn cho các phụ tải ưu tiên.
Bước 3: Cấp cho hệ thống bơm hoặc thiết bị kỹ thuật theo trình tự.
Bước 4: Đóng các phụ tải tiếp theo.
Phương án này giúp hạn chế tình trạng sụt áp, quá tải hoặc máy phát bị tụt tốc độ khi nhiều động cơ khởi động đồng thời.
12. Lựa chọn thương hiệu động cơ và đầu phát
Nhà thầu nên lựa chọn máy phát điện dựa trên tổng thể hệ thống thay vì chỉ nhìn vào giá thành.
Một số thương hiệu động cơ phổ biến trên thị trường gồm:
Bên cạnh động cơ, cần quan tâm đến đầu phát điện, bộ điều khiển, hệ thống làm mát, tủ điện và chất lượng lắp ráp tổ máy.
Đối với dự án chung cư, nên ưu tiên thiết bị có:
- Hồ sơ kỹ thuật đầy đủ.
- Nguồn gốc rõ ràng.
- Phụ tùng dễ thay thế.
- Đơn vị kỹ thuật có khả năng hỗ trợ tại công trình.
- Chính sách bảo hành rõ ràng.
13. Kiểm tra khả năng đồng bộ với hệ thống điện của tòa nhà
Trước khi lắp đặt, nhà thầu cần xác định rõ thông số hệ thống điện của chung cư:
- Điện áp.
- Tần số.
- Số pha.
- Sơ đồ nguyên lý.
- Công suất máy biến áp.
- Tủ điện tổng.
- Tủ ATS.
- Tủ phân phối.
- Hệ thống tiếp địa.
Máy phát điện phải được thiết kế phù hợp với sơ đồ điện tổng thể của công trình.
Đặc biệt, cần thống nhất rõ điểm đấu nối giữa:
Máy phát điện → ATS → tủ điện tổng → các tủ phân phối → phụ tải.
14. Không bỏ qua hệ thống tiếp địa
Hệ thống tiếp địa là một hạng mục quan trọng trong quá trình lắp đặt máy phát điện.
Nhà thầu cần đảm bảo:
- Tiếp địa cho tổ máy.
- Tiếp địa tủ điện.
- Tiếp địa hệ thống điện.
- Liên kết đẳng thế theo thiết kế.
- Kiểm tra điện trở tiếp địa theo yêu cầu của công trình.
Việc thi công tiếp địa cần được thực hiện đồng bộ với hệ thống điện của tòa nhà và hồ sơ thiết kế.
15. Cần thống nhất phạm vi cung cấp ngay từ hợp đồng
Đây là vấn đề nhà thầu xây dựng cần đặc biệt lưu ý khi làm việc với đơn vị cung cấp máy phát điện.
Hợp đồng cần thể hiện rõ máy phát điện bao gồm những hạng mục nào.
Ví dụ:
- Tổ máy phát điện.
- Đầu phát.
- Bộ điều khiển.
- Tủ ATS.
- Tủ điện.
- Bình ắc quy.
- Bộ sạc.
- Thùng nhiên liệu.
- Hệ thống ống xả.
- Bộ giảm thanh.
- Khớp nối mềm.
- Bệ máy.
- Cáp điện.
- Vật tư lắp đặt.
- Chi phí vận chuyển.
- Chi phí cẩu máy.
- Chi phí lắp đặt.
- Chi phí chạy thử.
- Chi phí test tải.
- Hướng dẫn vận hành.
- Hồ sơ hoàn công.
- Hồ sơ bảo hành.
Phạm vi càng rõ thì càng hạn chế phát sinh trong quá trình thi công.
16. Test máy trước khi bàn giao
Sau khi lắp đặt hoàn thiện, nhà thầu không nên chỉ khởi động máy không tải rồi bàn giao.
Cần thực hiện kiểm tra và chạy thử theo phương án nghiệm thu của dự án.
Các nội dung có thể kiểm tra gồm:
- Khởi động máy.
- Điện áp.
- Tần số.
- Dòng điện.
- Áp suất dầu.
- Nhiệt độ nước làm mát.
- Điện áp ắc quy.
- Khả năng chuyển nguồn ATS.
- Khả năng mang tải.
- Khả năng đáp ứng khi đóng tải.
- Các cảnh báo và chức năng bảo vệ.
- Thời gian chuyển nguồn theo thiết kế.
Đối với dự án yêu cầu cao, có thể thực hiện test tải giả để đánh giá khả năng đáp ứng của tổ máy trước khi bàn giao.
17. Hồ sơ máy phát điện cần được bàn giao đầy đủ
Sau khi hoàn thành lắp đặt, nhà thầu cần yêu cầu đơn vị cung cấp bàn giao đầy đủ hồ sơ.
Thông thường có thể gồm:
- Catalogue máy.
- Thông số kỹ thuật.
- CO/CQ nếu thuộc phạm vi yêu cầu.
- Tài liệu hướng dẫn vận hành.
- Sơ đồ đấu nối.
- Hồ sơ tủ ATS.
- Biên bản lắp đặt.
- Biên bản chạy thử.
- Biên bản nghiệm thu.
- Hồ sơ test tải.
- Phiếu bảo hành.
- Danh mục phụ tùng.
- Hướng dẫn bảo dưỡng định kỳ.
Hồ sơ đầy đủ giúp ban quản lý tòa nhà thuận tiện hơn trong quá trình vận hành và bảo trì sau này.
HANGEN POWER – Giải pháp máy phát điện cho dự án chung cư
Với các dự án chung cư, nhà thầu nên lựa chọn đơn vị cung cấp có khả năng tư vấn công suất, thiết kế phương án lắp đặt, cung cấp thiết bị, thi công và hỗ trợ kỹ thuật sau bàn giao.
HANGEN POWER cung cấp các dòng máy phát điện công nghiệp phục vụ nhiều nhóm công trình như:
- Chung cư.
- Tòa nhà văn phòng.
- Khách sạn.
- Resort.
- Nhà hàng.
- Nhà máy.
- Khu công nghiệp.
- Trang trại.
- Công trình xây dựng.
Các tổ máy HANGEN POWER sử dụng nhiều lựa chọn động cơ như YUCHAI, Cummins, SDEC, WEICHAI, KOFO, kết hợp đầu phát KWISE và bộ điều khiển SmartGen tùy cấu hình.
Dải công suất phổ biến từ 20kVA đến 500kVA, các công suất lớn hơn có thể đặt hàng theo yêu cầu dự án.
Nhà thầu cần tư vấn máy phát điện cho chung cư?
Nếu đang triển khai dự án chung cư và chưa xác định được công suất máy phát điện, nhà thầu nên chuẩn bị:
- Bảng tổng hợp phụ tải.
- Công suất các bơm PCCC.
- Công suất thang máy.
- Công suất quạt tăng áp, hút khói.
- Các phụ tải kỹ thuật cần duy trì khi mất điện.
- Sơ đồ điện tổng thể.
- Mặt bằng và vị trí dự kiến đặt máy.
Từ những thông tin này, đơn vị cung cấp có thể tư vấn công suất máy phát, cấu hình tổ máy, ATS, phương án phòng máy và giải pháp lắp đặt phù hợp hơn.
HANGEN POWER – Máy phát điện công nghiệp cho nhà thầu xây dựng, chung cư, tòa nhà và các dự án cần nguồn điện dự phòng.
Liên hệ HANGEN POWER để được tư vấn công suất và phương án máy phát điện phù hợp cho từng dự án.
Chương Trình Đối Tác Nhà Thầu HANGEN POWER | Giá Dự Án & Hỗ Trợ Kỹ Thuật
Những Lỗi Nhà Thầu Thường Gặp Khi Lựa Chọn Máy Phát Điện
Cách Nhà Thầu Lựa Chọn Công Suất Máy Phát Điện Cho Công Trình
Hồ Sơ Kỹ Thuật Máy Phát Điện Cho Dự Án Gồm Những Gì?
Nhà Thầu Cần Chuẩn Bị Gì Khi Báo Giá Máy Phát Điện?
Nhà Thầu Điện Lựa Chọn HANGEN POWER Làm Đối Tác Máy Phát Điện
